Cơ hội và thách thức cho ngân hàng số trong thời kỳ 4.0

14

Ngân hàng là một trong các ngành được xác định là chú trọng áp dụng nền tảng công nghệ tiên tiến để phục vụ cho các ứng dụng, dịch vụ mới.

Ngân hàng số đã trở thành định hướng cần được tập trung phát triển trong bối cảnh kinh tế số ngày càng phát triển. Cần phải xây dựng thêm các dịch vụ mới để tạo nên lợi thế cạnh tranh giữa các ngân hàng.

Đề án không dùng tiền mặt để  thanh toán tại VN càng giúp củng cố và đẩy mạnh nhiều hơn cho xu hướng thanh toán toán điện tử. Từ đó tạo nên một làn sóng thúc đẩy các ngân hàng số ở Việt Nam phát triển.

Số liệu thống kê đến 31/12/2018 từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, có đến hơn 137.500 giao dịch, giá trị tới 73 triệu VNĐ đến từ hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng. Con số này gấp 3 lần GDP của cả nước.

vot

Tuy vậy, theo như nhận định từ các chuyên gia thì ngân hàng số ở Việt Nam hiện nay có nhiều cơ hội nhưng cũng nhiều thách thức trong giá trình phát triển trong thời gian sắp tới.

Với tốc độ phát triển của mạng internet và các thiết bị di động, smartphone hiện nay chính là một cơ hội rõ ràng tạo điều kiện cho ngân hàng số phát triển.

Tuy nhiên, theo quan sát thì dịch vụ ngân hàng nói chung tại Việt Nam vẫn có mức độ thâm nhập thấp so với các thị trường mới nổi. Số người dân có tài khoản  ngân hàng chiếm chưa đến 50% dân số cả nước, khá là khiêm tốn so với các nước láng giềng khác.

So sánh với các quốc gia có nền kinh tế tương đương, số lượng chi nhánh ngân hàng và ATM tại Việt Nam trên mỗi 100.000 người trưởng thành là 3,4 và 24,3, là một con số khá khiêm tốn. 

Tuy vậy, hạ tầng số về dịch vụ internet và di động tại Việt Nam lại có mức độ phát triển cao, số lượng người dùng mạng internet và thiết bị di động chiến đến 57% dân số trong năm 2018. Tỷ lệ thâm nhập của điện thoại thông minh tăng mạnh, tại các thành phố lớn đạt tới 84% trong năm 2017. 

Dự đoán mức độ thâm nhập của công nghệ số tại Việt Nam sẽ vẫn tiếp tục phát triển mạnh hơn, vào năm 2022 sẽ có khoảng 55,4 triệu người sử dụng thiết bị di động và 60 triệu người dùng internet.

Như vậy, dù hạ tầng số đã phát triển mạnh nhưng mức độ thâm nhập của ngân hàng vẫn chưa theo kịp. Việt Nam có tiềm  năng lớn trong việc đẩy mạnh sự phát triển của giao dịch trực tuyến, thanh toán điện tử trong thời gian trung hạn so với các nước khác. 

Bùng nổ internet và di động: Cơ hội và thách thức cho ngân hàng số - Ảnh 2.

Tuy nhiên, một thách thức vẫn còn tồn tại đó chính là thói quen sử dụng tiền mặt để giao dịch, thanh toán hàng ngày của người dân Việt Nam. Tỷ lệ tiền mặt/tổng phương tiện thanh toán vẫn chưa được cải thiện như kỳ vọng kể từ khi đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt được bắt đầu từ năm 2016.

Khảo sát về phương thức thanh toán của người thành phố ở ASEAN, có hơn 46% người tiêu dùng Việt Nam chỉ dùng tiền mặt để thanh toán, so với Philipines là 34%, các quốc gia còn lại chỉ nhiều nhất là 20%.

Một vấn đề không kém phần quan trọng đó chính là an toàn thông tin trong nước vẫn còn hạn chế, vấn đề bảo mật thông tin cá nhân vẫn còn khá lỏng lẻo.

Ở Việt Nam có nguy cơ bị tấn công Trojan ngân hàng xếp hạng thứ 7 trên toàn cầu năm 2018. Số lượng cuộc tấn công mạng liên quan đến ngàng ngân hàng tương đối cao, và tới 560.000 máy tính bị ảnh hưởng bởi phần mềm nguy hiểm có thể đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng.

Một thách thức khác đó chính là thiếu hụt các quy chế pháp ký cho mảng thanh toán trực tuyến. Mảng thanh toán số phát triển rất nhanh theo xu hướng công  nghệ nhưng các quy định pháp lý của nhà nước lại không theo kịp, dẫn đến việc áp dụng dịch vụ mới của các ngân hà gặp không ít các khó khăn, trở ngại.